Kritische reacties op bereikte arbeidsakkoord

De federale regering heeft deze week een akkoord bereikt over de arbeidsdeal. Het plan om de arbeidsmarkt te hervormen moet werkgevers en werknemers meer flexibiliteit geven en meer mensen aan het werk krijgen.

België kent momenteel een werkzaamheidsgraad van 71 procent. De overheid wil dat percentage opkrikken naar 80 procent. Om dit te bereiken zijn in de arbeidsdeal een aantal maatregelen vastgelegd die moeten voorzien in meer flexibiliteit voor werknemers en werkgevers. ‘We willen zo groepen activeren voor wie het tot dusver niet zo interessant om aan het werk te gaan’, zegt premier Alexander De Croo (Open VLD).

Een van de maatregelen is de invoering van de vierdaagse werkweek die zou moeten zorgen voor een betere balans tussen werk en privé. Werknemers zullen op de vier dagen wel langer moeten werken om zo de vijfde dag te compenseren. Ook een wisselend weekregime gaat mogelijk worden waarbij de ene week wat meer gewerkt kan worden om de andere week vrij te nemen. Hiermee wil de overheid bijvoorbeeld gescheiden koppels met kinderen tegemoet komen. Ook het recht om offline te zijn, en niet gestoord de worden buiten de werkuren, moet de werknemer meer comfort bieden.

Meer opleidingen en makkelijker van baan veranderen 

Ook is er aandacht voor opleidingen voor werknemers. Elke werknemer heeft vanaf dit jaar recht op minstens 3 opleidingsdagen per jaar, in 2023 moeten dat er 4 per jaar zijn, in 2024 wordt dat nog opgetrokken tot 5 per jaar. Ook worden grotere bedrijven, vanaf 20 werknemer, verplicht om een individueel opleidingsplan op te stellen voor haar werknemers.

De arbeidsdeal maakt het makkelijker om van baan te veranderen. Zo mogen mensen na een ontslag voortaal overstappen naar een andere werkgever tijdens hun opzegtermijn. Een compensatieregeling regelt de betaling door nieuwe en de oude werkgever. Voor sommige leeftijdscategorieën wordt het mogelijk om tijdens de opzettermijn een opleiding te volgen.

Agoria ontevreden over arbeidsdeal 

Deze laatste elementen worden door technologiefederatie Agoria als enige positieve uit het akkoord bestempeld. De belangenvertegenwoordiging, die veel maakbedrijven vertegenwoordigt, heeft verder geen goed woord over voor de arbeidsdeal en spreekt van een gemiste kans. Volgens Agoria zorgt het akkoord voor ‘tijdverlies voor een arbeidsmarkt die in brand staat’.

Volgens haar zou het stimuleren van werkten tegen koste van niet-werken verder gestimuleerd moeten worden. ‘Een stevige financiële stimulans voor mensen om aan de slag te gaan of te blijven – zonder dat het de loonkost verzwaart – is het voornaamste recept voor activering. Het gebrek aan moed om deze kaart op tafel te gooien, devalueert dit hele akkoord de facto tot het akkoord van de gemiste kansen’, zegt Jeroen Franssen, expert arbeidsmarktbeleid bij Agoria.

VOKA komt met een soortgelijke reactie. ‘De arbeidsdeal weegt veel te licht en biedt geen oplossingen voor de vele ondernemingen die vandaag schreeuwen om nieuwe medewerkers. Individuele werknemers krijgen er meer flexibiliteit bij door de mogelijke 4-dagen-week, de week-om-weekregeling en het recht op deconnectie. Maar die flexibiliteit geldt niet voor de werkgevers.’

VOKA noemt als lichtpuntje in de arbeidsdeal nog de versoepelingen van het avond- en nachtwerk. Daar had de e-commerce-sector nadrukkelijk om gevraagd. Ook wil de overheid de sociale status van werknemers in de platformeconomie duidelijke er omkaderen en bovendien komt er een verplichte sociale verzekering in deze sector.