Vertrouwen bedrijven neemt voorzichtig toe

‘Het einde is nog lang niet in zicht, maar we zien wat kleine lichtpuntjes in het economische duister’, aldus Hans Maertens, gedelegeerd bestuurder van Voka. ‘Toch blijven we voorzichtig: als je de economie heel hard indeukt, krijg je automatisch iets van herstel. En voor de sectoren die gesloten blijven en hun toeleveranciers blijft het bijzonder precair.’ Voka dringt daarom ook aan op een snellere uitrol van de vaccinatiestrategie en perspectief voor de toekomst. ‘De stilzwijgende verlenging van de coronamaatregelen tot 1 maart maakt veel ondernemers en medewerkers moedeloos. Het Overlegcomité moet dringend zorgen voor perspectief.’

Hoe staan de Vlaamse bedrijven ervoor bij het begin van 2021? De economische impact van de wereldwijde covidcrisis is nog steeds groot, maar bedrijven klimmen stilaan uit het dal, zo blijkt uit de corona-enquête van Voka. Maar er is voor alle bedrijven perspectief nodig. De publicatie van het ministerieel besluit met de onverwachte verlenging van de coronamaatregelen tot 1 maart kwam bij vele bedrijven hard aan.

Maertens: ‘We moeten een derde golf vermijden. Dat zou zowel voor de gezondheidszorg als de economie een mokerslag zijn. Maar bedrijven willen nu perspectief wanneer en onder welke voorwaarden de maatregelen kunnen opgeheven of versoepeld worden. Ondernemers en medewerkers worden vandaag een beetje moedeloos.’

Omzetverlies blijft, maar minder groot

Het omzetverlies in januari wordt geschat op negen procent, wat hoog blijft. Dit is wel een verbetering ten opzichte van december toen de omzetdaling op dertien procent ingeschat werd. De verbetering is zichtbaar bij zowel grote als kleine bedrijven, al blijven kleinere bedrijven veel zwaarder getroffen. Ook in de vooruitzichten zijn er lichtpuntjes: in de loop van 2021 verwachten bedrijven een beperkte verdere verbetering, met een gemiddeld omzetverlies van zeven procent. In 2022 verwachten bedrijven een normalisering van hun omzet.

Investeringsplannen en arbeidsplaatsen

Voka peilde ook naar de investeringsplannen van bedrijven, en ook daar is er een verdere verbetering te merken. De investeringsplannen van de bedrijven lagen in 2020 17% onder het normale niveau, in 2021 zou dat nog 7,5 procent zijn, en in 2022 nog 3,5 procent. Ook de verwachtingen rond tewerkstelling worden minder problematisch, zo blijkt uit de Voka-enquête.

Het verlies aan arbeidsplaatsen zal voor 2020 uitkomen op 55.000 jobs, vergeleken met 2019. Voor 2021 wordt een verlies van 40.000 arbeidsplaatsen verwacht. In de novemberenquête verwachtten ondernemers voor 2021 nog een verlies van 50.000 jobs.

Maertens: ‘De resultaten van onze bevraging tonen een lichte verbetering in het economisch vertrouwen, maar we blijven heel voorzichtig: als je de economie heel hard indeukt, krijg je automatisch iets van herstel. Bovendien hebben kleinere bedrijven het nog steeds erg moeilijk. We pleiten er als Voka dan ook voor om de steunmaatregelen aan te houden en waar nodig te heroriënteren zodat de steun terechtkomt bij wie het zwaarst te lijden heeft onder de crisis, zeker voor die bedrijven en sectoren die gesloten blijven zoals de horeca, de cultuur- en evenementensector, toerisme en luchtvaart, enz. En hun toeleveranciers. Voor hen zijn specifieke maatregelen nodig.’

Bedrijven verwelkomen snelle vaccinatiestrategie en willen helpen

Het herstel voor 2021 zal voor een groot deel afhangen van een succesvolle beheersingsstrategie én snelle vaccinatie van de bevolking. De vaccinatiestrategie van de verschillende overheden wordt stilaan duidelijk. De Vlaamse bedrijven verwelkomen die strategie, zeventig procent van de ondervraagde bedrijven heeft er vertrouwen in.

De regie van de vaccinatiecampagne is een taak van de overheid. Maar de ondernemingen willen helpen waar ze kunnen. Van de ondernemingen met meer dan 250 werknemers wil zeventig procent helpen met vaccineren. Die hulp kan in de vorm van het ter beschikking stellen van geschikte bedrijfsruimte of door de inschakeling van de bedrijfsgeneeskundige diensten van een onderneming.

‘We willen opnieuw samen groeien. Dan moeten we ook eerst samen uit deze crisis geraken. Onze farmabedrijven, de evenementensector en onze logistieke spelers spelen een cruciale rol in de vaccinatiestrategie. Het is nu ook een sterk signaal dat zeven op de tien van onze ondernemingen vertrouwen hebben in de vaccinatiestrategie. Waar ze kunnen, willen én zullen ondernemingen helpen. Maar om het vertrouwen te behouden, zal er sneller moeten gevaccineerd worden. We zitten nu op een kantelpunt; er is geen tijd te verliezen’, besluit Hans Maertens.