Van 6 tot 8 mei vond in Kortrijk Xpo andermaal Indumation plaats, een tweejaarlijkse beurs die draait rond automatisering in al zijn aspecten. Een kleine 200 dienstverleners, technologieleveranciers en andere exposanten stelden er hun innovaties voor. Dat industriële automatisering een actueler thema is dan ooit, bleek tijdens ons bezoek.
Automatisering mag dan voor velen een nichesector zijn, toch is de term een vlag die veel ladingen dekt. Dat is maar een van de conclusies die we kunnen trekken na Indumation. Het optimaliseren van de productie en de ‘supply chain’, het monitoren van veiligheid en onderhoud tot zelfs het in de gaten houden van de productkwaliteit: in Kortrijk Xpo kwam elk aspect van industriële automatisering anno 2015 aan bod.
We zien de automatisering in steeds meer stappen van het productieproces opduiken. Het spreekt voor zich dat ook de sector zich aanpast aan deze evolutie. Zo stellen we steeds vaker een interactie van verschillende systemen vast of is er zelfs een concrete samenwerking tussen mens en machine. Automatisering is bovendien lang niet alleen meer het voorrecht van de grote bedrijven. Meer zelfs: op Indumation merkten we dat tal van exposanten hun pijlen richtten op de kmo’s. We kunnen er bijgevolg niet meer om heen: automatisering is een sector in volle bloei. Het feit dat maar liefst 187 exposanten hun tenten opsloegen in Kortrijk Xpo, is een duidelijk bewijs.
Revolutionaire koeling
‘Indumation is een grote beurs die alle industriële toepassingen verenigt’, vindt Koen Wolfcarius, Managing Director bij Rittal. Dit bedrijf is marktleider in elektrische schakelkasten en IT-racks. ‘Vroeger was alles verdeeld over verschillende beursjes die specifieke segmenten van de markt belichtten, maar die tijd ligt gelukkig al een tijdlang achter ons. Hier moeten we slechts één inspanning doen om ons volledige gamma voor te stellen. We stonden bij de eerste editie al helemaal achter het concept en het evenement heeft nog altijd onze volle steun. We zijn doorlopend zelf met voldoende personeel aanwezig op de stand, zodat mensen ons altijd kunnen aanspreken.’
Uiteraard is Indumation ook voor Rittal een mooie gelegenheid om de laatste nieuwigheden voor te stellen. ‘We presenteren de ‘Blue e+’, een revolutionaire ‘hybride’ koeleenheid die tot 50 procent minder energie verbruikt in vergelijking met traditionele installaties. Daarvoor maakten we gebruik van specifieke assemblagetechnieken. Hiermee spelen we in op een thema dat aan belang wint. Vroeger was energiezuinigheid iets waar de installateur zich geen zorgen over maakte, op vandaag is verbruik evenwel een steeds crucialer verkoopargument.’
Een ander ‘hot topic’ is gebruiksgemak en ook daar blinkt deze ‘cooling unit’ in uit. Koen Wolfcarius: ‘Mensen kunnen de installatie programmeren met behulp van een app voor hun smartphone. De ‘Blue e+’ beschikt over een scanner die de data rechtstreeks uit de app kan aflezen. Een technicus die, bijvoorbeeld, dertig van dit soort toestellen moet installeren, hoeft maar met zijn gsm of tablet van installatie naar installatie te wandelen. Koelinstallaties staan bekend als gesloten staaltjes techniek, maar wij willen de drempel verlagen. De reacties zijn tot nu toe zeer positief.’
‘Collaborative robots’
Een opvallende stand op Indumation was die van de Universiteit Gent. Op de campus Kortrijk beschikt de universiteit over een eigen expertisecentrum voor automatisering, dat onder meer opleidingen en workshops organiseert voor de sector. ‘Dit evenement is voor ons een mooie gelegenheid om onze onderzoeken en projecten voor te stellen’, aldus professor Johannes Cottyn. ‘Zo staat hier een opstelling waarbij we een eenvoudig roulettespelletje besturen met behulp van handgebaren. Dit is uiteraard een eenvoudige case, maar het toont de mogelijkheden van de technologie. Momenteel onderzoeken we ook de rol die Google Glass kan spelen in de industrie. Deze veelbesproken bril kan onder meer helpen om operatoren beter te ondersteunen en instructies te geven. Er is nog een lange weg af te leggen voor dit soort zaken in de praktijk courant zullen worden, maar de basis is er.’
Robotica speelde altijd al een centrale rol in het automatiseringsverhaal en dat is de laatste jaren niet anders. Meer nog: op Indumation waren op tal van stands robots te zien in alle vormen en maten. Een klinkende naam is bijvoorbeeld Kuka, een Duitse fabrikant van industriële robots en oplossingen voor fabrieksautomatisatie. Volgens sales manager Maarten Daemen is Indumation een belangrijke kans om de naamsbekendheid van het bedrijf te vergroten en het innovatieve karakter van Kuka naar voor te schuiven. ‘We bieden een heel breed gamma aan’, verduidelijkt hij. ‘Sommige robots kunnen tot 1.200 kilogram dragen, maar steeds belangrijker wordt ons gamma voor kleinere toepassingen. Zo presenteren we hier de Agilus-serie, die een ‘payload’ hebben van zes tot tien kilogram. Deze is bijvoorbeeld uitstekend geschikt voor de voedingsindustrie. Nieuw is ook een waterproof uitvoering van deze robot. Een populaire optie is de camera die op de robot kan worden gemonteerd. Zo kunnen onderhoudstechnici zonder veel moeite inspecteren op lastig bereikbare plekken.’
Hoe ziet een expert als Maarten Daemen de robotica evolueren? ‘Ik zie meer en meer een nauwe samenwerking tussen mens en machine. Waar de robot vroeger een enorme installatie was in een kooi, kunnen arbeiders nu vlak naast de installaties werken. Onze LBR Iiwa is hier een mooi voorbeeld van. Deze compacte, zevenassige robot kan het als het ware ‘voelen’ wanneer hij wordt aangeraakt, waardoor de veiligheid gegarandeerd is. Bovendien is de LBR Iiwa zeer makkelijk te programmeren. Het volstaat om de arm vast te nemen en voor te tonen welke procedure moet gebeuren. Dit zorgt voor een nog grotere interactiviteit en flexibiliteit, want de robot kan makkelijk uiteenlopende taken uitvoeren. Van lassen tot lijmen: alles is mogelijk.’
Goedkoper en flexibeler
Eenzelfde geluid horen we bij Paul Ribus, General Manager bij Fanuc. Dit bedrijf levert onder meer industriële robots en CNC-besturingen voor de automatisering van de maakindustrie. ‘Collaborative robots’ zijn de toekomst, klinkt het ook hier. ‘Dit is een trend die we bijvoorbeeld in de automobiel- en de metaalindustrie zeer duidelijk terugzien. Programmeren is uiteraard nog altijd nodig, maar er bestaan op vandaag tal van gebruiksvriendelijke toepassingen die dit werk steeds minder ingewikkeld maken. Het cliché dat robots enkel voor de grote bedrijven zijn weggelegd, is ook voor ons volledig achterhaald. Een van onze kerntaken op Indumation is dan ook om zoveel mogelijk mensen hiervan te overtuigen. De beurs is een uniek platform om producten tentoon te stellen, maar tegelijk vormt deze driedaagse een uitstekend moment om met onze eindklanten aan tafel te zitten. Hoe kunnen we onze producten verbeteren of nog beter problemen oplossen? Hoe kunnen klanten met onze hulp de concurrentie aangaan met onder meer de Chinese markt? Het antwoord daarop ligt volgens ons bij de automatisering: hiermee kan de productie nog goedkoper en flexibeler verlopen.’
Minder stilstand
We gingen ook langs op de stand van Gibas. Dit bedrijf is onder meer in de logistiek en de levering van draai- en slijpbanken actief, maar stelde in Kortrijk Xpo zijn ‘automation’-tak voor. Het paradepaardje van Gibas is MIR, een gamma ‘mobile industrial robots’ voor intern transport. Stefaan Poppe: ‘Onze MIR kan tot 300 kilogram trekken, wat hem onder meer uitstekend geschikt maakt om ziekenhuisbedden te transporteren. Maar ook in de industrie zien we kansen. Vorkheftrucks beginnen langzaam uit fabrieken te verdwijnen. Ze zijn duur, vervuilend en ook de veiligheid laat te wensen over. De MIR is hiervoor een uitstekend alternatief. Het is zeer eenvoudig om een traject in te voeren in het systeem en de software is intelligent genoeg om overal zijn weg te vinden. In een fabriek kan hij bijvoorbeeld van machine naar machine rijden. De tijden waarin arbeiders zelf met hun producten naar meetkamers moesten gaan, ligt achter ons. Dit leidt tot minder stilstand, en dat is uiteraard iets waar elke fabriek naar streeft.’
‘We zijn op elke editie van Indumation aanwezig’, vervolgt Stefaan Poppe. ‘Deze beurs is voor ons het uitgelezen moment om aan relatiebeheer te doen. We tonen de vaste klanten waar we mee bezig zijn en elke editie van Indumation leidt bovendien tot een zestigtal nieuwe contacten. Het is een laagdrempelige beurs waar we op een drietal dagen heel veel mensen kunnen spreken en tal van cases kunnen doornemen. Je kan immers onmogelijk iedereen zelf een bezoekje brengen of in onze kantoren in het Nederlandse Nijkerk uitnodigen. Tenslotte maken we ook van de gelegenheid gebruik om eens te zien wat concullega’s presenteren. Zo blijven we op de hoogte.’
Wanneer we halfweg de beurs even peilen naar hoe Indumation 2015 de verwachtingen inlost, blikt de managing director tevreden terug. ‘Van andere standhouders hoorde ik dat de eerste dag rustig was. Dat is elk jaar zo, maar voor ons is dat net een belangrijk moment. Net dan ontmoeten we in alle rust de mensen die echt van plan zijn om deals te sluiten. De kwaliteit wordt dan belangrijker dan de kwantiteit. Op de tweede beursdag is het altijd een drukte van jewelste op onze stand, wat het dan weer moeilijker maakt om langer te praten met belangrijke contacten. Het heeft allebei zijn voor- en nadelen, maar over het algemeen verloopt Indumation prima voor ons.’
Directe interactie
Uiteraard was er nog veel meer op Indumation te ontdekken dan robotica alleen. Zo spraken we met Frank Demesmaeker van Siemens. Eerder werkte hij voor LMS, een bedrijf uit Haasrode dat 35 jaar lang actief was in het meten en simuleren van geluid. Enkele jaren geleden werd deze firma overgenomen door de Duitse technologiereus, maar het gamma wordt door Siemens nog steeds onder de naam ‘LMS’ op de markt gebracht. ‘We helpen klanten wanneer er problemen zijn met trillingen of geluid. Dat doen we op twee manieren: enerzijds kunnen onze ingenieurs op bezoek gaan bij de bedrijven, anderzijds bieden we software en tools aan om de problemen op te lossen. We zijn dus een ‘one-stop-shop’ en daarin zijn we uniek. Op Indumation stellen we een compact meettoestel voor dat interessant is voor mensen die veel moeten reizen. De data zijn simpelweg af te lezen op een tablet of smartphone. Dit zorgt voor een andere, veel directere interactie met de software.’
Industry 4.0
Zoals het een beurs van dit niveau betaamt, vonden op Indumation een aantal boeiende presentaties en lezingen plaats. Zo presenteerde technologiefederatie Agoria via onderzoekscentrum Sirris een toelichting van de algemene principes van ‘Industry 4.0.’. Dat is volgens sectormanager Alain Wayenberg een heuse revolutie die inhoudt dat ICT en automatisatie volledig worden geïntegreerd in het productieproces. ‘We zien het als onze taak om de ‘Factory of the Future’ te promoten", klinkt het. ‘Het is belangrijk dat de industrie in België evolueert, om zoveel mogelijk productie lokaal te kunnen houden. Daar proberen we bedrijven bij te begeleiden en te ondersteunen. Samen met hen streven we naar topkwaliteit, duurzame ondernemingen en een betaalbare industrie, ook voor kleine reeksen. Daar zijn echter grote ingrepen en transformaties voor nodig.’
Tot slot peilen we nog even naar de huidige stand van zaken op het vlak van ‘Industry 4.0.’ ‘Er is al een lange weg afgelegd’, vindt Alain Wayenberg. ‘Toch zijn we er nog lang niet. Tegen 2018 willen we bereiken dat 70 bedrijven de volledige overstap naar de ‘Factory of the Future’ maken. Zo ver zijn we echter nog lang niet. Belangrijk is dat we een bewustwording creëren. Een beurs als Indumation is hiervoor natuurlijk een uitgelezen kans.’
‘Over automatisering bestaan nog veel misverstanden. Veel mensen vrezen dat automatisering jobs zal doen verdwijnen, maar het tegendeel is waar. Zo zijn er uiteraard mensen nodig om die robots te programmeren. Bovendien maakt automatisering bedrijven competitiever, waardoor de kans toeneemt dat ondernemingen de productie lokaal kunnen houden. Ik voorspel dat automatisering steeds ten dienste van de mens zal staan, en dat ze deze nooit helemaal zal vervangen.’


