Sinds de doorbraak van internet is het karakter van online veilingen grondig veranderd. Met zijn 35 jaar ervaring in de sector is Paul Weyers, gedelegeerd bestuurder van veilinghuis Troostwijk België, goed geplaatst om deze evolutie te schetsen.
Het online gebeuren was de motor van onze sterke groei van de voorbije 12 jaar,’ stelt Weyers. ‘Toch waren we er aanvankelijk niet gerust in. We vreesden dat de anonimiteit van het internet een deel van de aantrekkingskracht van de traditionele veilingen zou wegnemen.’ Vroeger huurden Troostwijk – en andere veilinghuizen – een zaal af, waar kandidaat-kopers en andere belangstellenden fysiek kwamen bieden. ‘Zulke veilingen kenden heel wat ambiance, met zelfs een folkloristisch tintje,’ vertelt Weyers. ‘Je kunt het wat vergelijken met de openbare verkoop van vastgoed door een notaris. Af en toe maakte je het mee dat twee concurrenten verwoed tegen elkaar bleven opbieden, niet noodzakelijk omdat ze allebei de aangeboden machines nodig hadden, maar ook wel omdat ze elkaar de ‘buit’ niet gunden. Als veilingmeester was je dan ook een beetje animator.’
Angst voor imagoschade
De vrees werd echter geen bewaarheid. ‘Integendeel, de belangstelling nam zelfs sterk toe. Achteraf was het niet moeilijk te bedenken waarom. Oorspronkelijk hadden veiling een eerder negatief imago. Dienstverleners zoals Troostwijk verkochten voornamelijk roerende goederen afkomstig uit faillissementen of inkrimpingen of aangeboden door bedrijven die al dan niet tijdelijk in moeilijke papieren zaten en een deel van hun activa te gelde maakten. Bedrijven die van hun oude machines af wilden omdat ze in de allernieuwste techniek hadden geïnvesteerd, bleven er liever weg, omdat ze vreesden dat negatieve geruchten in de markt hen meer schade zouden berokkenen dan wat de oude machines zouden opleveren.’
Ongebruikte activa
Dikwijls bleven oude machines gewoon in een magazijn staan, of werden ze, bijvoorbeeld wegens plaatsgebrek, tegen de prijs van oud metaal verkocht. ‘Terwijl het veilen ervan wegens het systeem van opbod een veel hogere prijs zou hebben opgeleverd. Intussen hebben de meeste bedrijven dit gelukkig ingezien. Door het huidige anonieme karakter voelen de aanbieders zich geruster en ook voor kopers kan het een comfort betekenen.’
‘Troostwijk was en is een spiegel van de economie,’ lacht Weyers. ‘Maar waar vroeger het adagium luidde dat ‘hoe beter de zaken lopen bij Troostwijk, hoe slechter het gaat met de economie,’ heet het nu ‘hoe hoger de omzet ligt bij Troostwijk, hoe beter het gaat met de economie.’‘
Het emotionele tegen elkaar opbieden is wel helemaal verdwenen. ‘Daartegenover staat dat we veel meer kandidaat-kopers bereiken. Voor de online veilingen van Troostwijk België bieden zich gegadigden uit wel veertig landen aan. Bij vroegere zaalbiedingen daagden er honderd tot tweehonderd belangstellenden op, nu zijn er gemakkelijk een duizendtal. We merken ook dat 10 à 12 procent van hen de veilingen volgt en biedt via een smartphone-app, zodat het hen een minimum aan tijd kost. Bovendien moet je nu niet meer wachten op een veiling, maar kan je permanent op onze website opzoeken of wat je nodig hebt momenteel te koop wordt aangeboden.’
De situatie in Oost-Europa speelt ook een rol. Voor vroegere Oostbloklanden zijn afgeschreven machines uit Belgische bedrijven nog altijd begeerde productiemiddelen. ‘Dat klopt. Maar het gaat niet alleen om productiemachines. Door de aard van het online gebeuren is het kosten-batenplaatje van de verkoopactiviteit zelf ook geschikt om kleine partijen en zelfs afzonderlijke kleine voorwerpen op toestellen te veilen. De logistieke bedrijven hebben zich hier al op ingesteld en kunnen via groepage scherpe transportprijzen aanbieden. Af en toe ben ik zelfs verrast, wanneer blijkt dat een eerder alledaags item is toegewezen aan een bieder uit bijvoorbeeld Zuid-Italië.’
Boven verwachting
Sommige spelers hebben dit al goed begrepen. ‘Zoals de curatoren van faillissementen. Zij staan op de eerste rij om te zien welke verkoopprijzen er op onze veilingen worden gerealiseerd ten opzichte van de verwachtingen. Dergelijke mensen spreken ons al eens aan wanneer ze zich een nieuwe wagen willen aanschaffen. Wij kunnen de oude veilen tegen een hogere prijs dan de overnameprijs vanwege de leverancier van de nieuwe. Bij die leverancier kunnen ze dan in plaats van de overname een extra korting bedingen.’
Concurrentie?
Vreest Weyers niet dat Internet zich tegen gevestigde veilinghuizen kan keren, doordat iedereen er via website zoals Ebay of zelfs een Facebook-groep om het even wat kan aanbieden, met lagere of geen transactiekosten. ‘Daarin ben ik gerust,’ zegt hij vol overtuiging. ‘Wij screenen kopers en verkopers en geven volledig objectieve informatie over de koopwaar. Schade, gebreken en gebruikssporen vermelden we. We dwingen ook de correcte naleving van de spelregels af. Op die ‘sociale’ sites hebben cowboys vrij spel. Dat geldt trouwens niet alleen voor de verkopers, maar ook voor de kopers. Wie rommel levert of aangekochte stukken niet betaalt of zonder objectieve reden afwijst ziet er hooguit zijn profielscore een procentje verlagen.’


