Helft Belgische bedrijven ziet groei afgeremd door tekort aan opslagruimte

Een gebrek aan opslagruimte begint rechtstreeks te wegen op de groei van Belgische bedrijven. Bijna de helft (46%) van de bedrijven met een eigen magazijn of fysieke voorraad moest het afgelopen jaar orders, klanten of omzet weigeren omdat er tijdelijk onvoldoende operationele opslagcapaciteit beschikbaar was.

Ook investeringen bleven hierdoor bij 46 procent van de bevraagde bedrijven uit. Dat blijkt uit een i-Vox-onderzoek van opslagspecialist Merak bij vierhonderd logistiek verantwoordelijken.

Geen enkel land in de Eurozone groeit economisch zo traag als ons land, blijkt uit de meest recente gegevens van Eurostat, het Bureau voor de Statistiek van de Europese Unie. Hoge loon– en energiekosten zijn daarbij de voornaamste spelbrekers. Maar ook het tekort aan opslagruimte fnuikt de groei bij onze Belgische bedrijven, blijkt uit een onderzoek door Merak. Net niet de helft van de bevraagde bedrijven – zowel micro-ondernemingen, kmo’s als grote bedrijven – ziet zijn groei afgeremd door een tekort aan opslagruimte. Voor één op de zes bedrijven is het plaatsgebrek bovendien geen uitzonderlijk probleem: zij zien maandelijks of structureel vraag verloren gaan omdat ze die operationeel niet kunnen opvangen. Bij 29 procent doet het probleem zich eerder sporadisch voor, bijvoorbeeld tijdens seizoenspieken.

Investeringen on hold

Ook op investeringen weegt het tekort zwaar. Eén op de vijf bedrijven (18%) zag geplande investeringen of bedrijfsuitbreidingen uitgesteld of volledig afgeblazen. Bij bijna drie op de tien bedrijven (28%) leidde het ruimtegebrek tot een aanpassing van de operationele strategie, bijvoorbeeld door vaker en sneller te leveren of activiteiten uit te besteden aan externe partners. Eén op de zeven bedrijven week zelfs uit naar een andere locatie of regio om verder te kunnen groeien.

‘Wanneer bedrijven klanten of omzet moeten weigeren omdat hun magazijn vol zit, wordt opslagruimte plots veel meer dan een operationeel vraagstuk. Ze wordt een directe factor in de groeicapaciteit van een onderneming. Bedrijven moeten vandaag kunnen opschalen wanneer de vraag toeneemt, zonder dat ze daarvoor noodzakelijk meteen nieuwe bedrijfsruimte moeten bouwen of zich voor jaren aan bijkomend vastgoed moeten verbinden’, zo stelt Nicolas Rooms, CEO van Merak.

Die druk op de beschikbare ruimte wordt versterkt doordat bedrijven sinds de coronacrisis en recente geopolitieke spanningen hun voorraadstrategie hebben aangepast. Ruim vier op de tien bedrijven (45%) legden bewust grotere voorraden aan. Bij één op de vijf (18%) zijn die buffers structureel groter geworden.

Aanwezige ruimte niet efficiënt benut

Opvallend genoeg gaat het probleem niet alleen over een absoluut gebrek aan vierkante meters. Ruim acht op de tien bedrijven (83%) geven aan dat een deel van hun huidige opslagcapaciteit inefficiënt wordt gebruikt, bijvoorbeeld door ongebruikte zones, overbodige voorraad of een niet-optimale inrichting.

Bij 31 procent van de bedrijven wordt naar eigen zeggen tussen elf en twintig procent van de bestaande opslagcapaciteit inefficiënt benut. Bij zeventien procent gaat zelfs meer dan een vijfde van de beschikbare ruimte verloren.

ie inefficiëntie heeft ook een financiële kant. Meer dan zeven op de tien bedrijven (71%) verliezen jaarlijks budget aan onvoorziene logistieke kosten, zoals diefstal, menselijke fouten, onderhoud of renovatie. Bij iets minder dan een kwart (23%) loopt die kost op tot meer dan 50.000 euro per jaar. Eén op de vijf bedrijven (22%) weet bovendien niet hoeveel budget jaarlijks door dergelijke kosten verloren gaat.

‘De reflex bij plaatsgebrek is vaak om naar méér ruimte te zoeken. Maar de cijfers tonen dat bedrijven tegelijk winst kunnen boeken door flexibeler met capaciteit om te gaan en bestaande ruimte efficiënter te organiseren. Zeker wanneer de behoefte aan opslag sterk fluctueert, is het economisch niet altijd logisch om permanente vierkante meters bij te bouwen’, aldus Rooms.

Belgische bedrijven vrezen structureel ruimtegebrek

De bezorgdheid reikt dan ook verder dan het eigen magazijn. Vier op de tien bedrijven (40%) vrezen dat de toenemende schaarste aan industriële grond en stijgende vastgoedprijzen in België de komende drie jaar een rechtstreeks bedrijfsrisico zullen vormen.

Op langere termijn neemt die bezorgdheid verder toe. De helft van de bevraagde bedrijven (51%) verwacht dat België binnen vijf jaar onvoldoende logistieke en industriële ruimte zal hebben om de economische groei te ondersteunen. Eén op de vijf (18%) spreekt vandaag al van een kritiek tekort, terwijl nog eens een derde verwacht dat het tekort binnen vijf jaar een groot probleem wordt.

‘Voor veel bedrijven ontstaat zo een paradox: ze hebben ruimte nodig om te groeien, maar bijkomend vastgoed is duur, schaars en weinig flexibel. Tegelijk blijft een deel van de bestaande capaciteit onderbenut. De uitdaging wordt daarom steeds meer om opslagcapaciteit als een flexibele operationele schil te organiseren, in plaats van uitsluitend als vast vastgoed’, besluit Rooms.