Gesmolten zout moet industrie eerder van het gas af krijgen

Industriële bedrijven die hun proceswarmte willen elektrificeren, lopen steeds vaker tegen een volle netaansluiting aan. Equans en het Nederlandse technologiebedrijf Saltes willen dat probleem deels omzeilen met een warmtebatterij op basis van gesmolten zout. De installatie slaat elektriciteit op als warmte, zodat bedrijven stroom kunnen gebruiken op momenten dat deze wél beschikbaar is.

De zogenoemde E-TES, of Electric Thermal Energy Storage, combineert een elektrische boiler met thermische opslag. Wanneer voldoende elektriciteit beschikbaar is of de stroomprijs gunstig is, wordt elektrische energie omgezet in warmte. Daarmee wordt een speciaal zoutmengsel verhit, waarna de opgeslagen warmte vervolgens op een later moment worden gebruikt voor industriële processen.

Een week aan warmte

Het zoutmengsel kan de warmte volgens Saltes ongeveer een week vasthouden. Wanneer een productieproces energie nodig heeft, wordt de warmte via een warmtewisselaar weer afgegeven. Daarmee kan bijvoorbeeld stoom worden geproduceerd of warmte worden geleverd voor processen als drogen en koken. Het systeem fungeert daarmee feitelijk als buffer tussen het elektriciteitsnet en het productieproces. Een fabriek hoeft niet precies op het moment dat veel proceswarmte nodig is ook veel elektriciteit van het net te halen. De warmte kan eerder worden geproduceerd en opgeslagen.

Juist dat maakt de technologie interessant bij netcongestie. Bedrijven die hun gasketels rechtstreeks willen vervangen door elektrische boilers hebben vaak een veel zwaardere netaansluiting nodig. Die extra capaciteit is in verschillende industrieregio’s voorlopig niet beschikbaar.

Met een korrel zout

Beide initiatiefnemers stellen dat industriële bedrijven met de warmtebatterij hun aardgasverbruik voor proceswarmte ‘met ongeveer 90 procent kunnen verminderen’. De bestaande gasketel kan daarbij behouden blijven als back-up voor momenten waarop onvoldoende opgeslagen warmte beschikbaar is.

De technologie lost netcongestie zelf overigens niet op. Zo wordt de beschikbare transportcapaciteit er niet groter door. Wel kan een bedrijf zijn elektriciteitsvraag verschuiven naar momenten waarop ruimte op het net beschikbaar is. Daarnaast kan worden geprofiteerd van uren waarin veel wind- of zonne-energie wordt geproduceerd en elektriciteitsprijzen relatief laag zijn. Volgens de betrokken partijen ligt de verwachte terugverdientijd rond vijf jaar. In de praktijk hangt die sterk af van onder meer de gas- en elektriciteitsprijzen, het aantal bedrijfsuren en de hoeveelheid proceswarmte die een fabriek nodig heeft.